Đang thực hiện
Tên đăng nhập
Mật khẩu
 
Quên mật khẩu?
Tags được quan tâm

LÊ KHIẾT

 
 
                        LÊ KHIẾT
 
                                                   NHÂN VẬT
                                                  ----------------

 

  1. Lê Khiết                                              :                 28 tuổi
  2. Phan Đăng Khởi                                 :                 60 tuổi
  3. Đỗ Cường                                           :                 45 tuổi
  4. Lệ Sơn                                                :                 55 tuổi
  5. Nguyễn Thân                                      :                 40 tuổi
  6. Nguyễn Thái                                       :                  35 tuổi
  7. Công sứ Pháp
  8. Võ quan Pháp
  9. Phan Anh Thư                                     :                 22 tuổi
  10. Bà lão bán hàng                                  :                  60 tuổi
  11. Tôn nữ Nguyệt Quế                             :                  23 tuổi
  12. Bé gái hát sẩm                                     :                  12 tuổi
  13. Phan Thị Đán
  14. Cai cơ                                                   :                  30 tuổi
  15. Lính 1
  16. Lính 2

Một số lính cơ, lính khố đỏ
Một số hâu gái, người bồi
Một số nghĩa quân
Một số đào kép hát tuồng
 
  (Chuyện xảy ra khoảng 1904 đến 1906)
 
                                           MÀN MỘT
 
Dinh Tổng Đốc tỉnh Nghệ An.
Trên tường treo bức trướng gấm đại tự đề “Đại điểm Quần thần”.
Giữa nhà kê chiếc tủ chè và bộ bàn ghế bằng gỗ gụ khảm xà cừ, có chiếc đỉnh đồng lớn và những chiếc đôn trên để chậu hoa,
 
LỚP 1
 
(Lính 1 – lính 2 – Cai cơ - Nguyễn Phái - Lệ Sơn. Một hồi trống vang động, mở đầu một ngày làm việc.)
Lính 1 : (Đang lau dọn, dừng lại ngắm nghía) - Hừ, vừa đẹp, vừa sang trọng. Từ mấy hôm nay, các ông tri phủ, tri huyện, các hàng tổng lý mang đến bao nhiêu là câu đối, trướng gấm, cuốn thư. Để mừng quan Bố chánh quyền Tổng đốc mới về. Mình dọn dọn , treo treo, cứ là mệt lử!
Lính 2  : Đằng ấy mệt lử, tớ cũng mệt lử.
Này, thày đề Nguyễn Phái và cụ Lệ Sơn vừa rước ở đâu về. Một cô ả, úi chà chà, vừa trông thấy là tớ đã muốn…
                               Nu na nu nấng!
Lính 1  : (Trợn trừng) Trời đất! Này này tớ bảo cho mà biết, Chốn ấy hang hùm chó mó tay!
Lính 2  : Sao thế hả?
Lính 1  : Cô ả là đào hát hay nức tiếng, mà thày đề và cụ Lệ Sơn đi kiếm về để hát chúc mừng quan Tân Bố Chánh vào dịp Lễ nhận chức đấy. Có giỏi thì cứ nu nu nấng, rồi đi tù mọt gông, chú em ạ!
Lính 2  : Eo ơi! Thế thì đúng chốn ấy là hang hùm thật rồi! (Cười)
Cai cơ  : (Đi vào, quát) Xong việc chưa mà cười đùa thế, hả?
Lính      : Thưa thày cai, xong cả rồi ạ!
Cai cơ  : Xong rồi thì xuống trại lính mà chỉnh tề quần áo súng ống, mau! Các quan sắp tới rồi! (Hai lính sợ sệt, lủi đi)
(Nguyễn Phái người gày gò, khăn áo chỉnh tề, có nước da xam xám của người nghiện thuốc phiện, tất cả đi vào)
Nguyễn Phái : Thày cai, cơ đội súng ống đầy đủ cả chưa?
Cai cơ  : Thưa thày đề, đủ cả rồi ạ!
Nguyễn Phái : Hôm nay có cả quan Công sứ Đại Phú Lãng Sa và quan Kinh Lược Tiết chế Đại sứ về dự Lễ nhậm chức của quan Bố Chánh quyền Tổng Đốc. Hễ sơ xuất điều gì, thì cả tôi lẫn Thày Cai cứ là bị tống ngục như chơi!
Cai cơ  : Vì thế, tôi đã sắp đặt chu tất mọi việc từ sáng cả rồi đấy ạ! (Ra)
Lệ Sơn : Thưa thày đề, quan Tân Bố Chánh đang tới…
Nguyễn Phái  : (Cuống quít)   Quan đến! Đốt trầm mau!
(Lệ Sơn đốt trầm bỏ vào đỉnh đồng.
Lê Khiết vẻ mặt khôi ngô đĩnh đạc, mặc áo gấm, đi hài thêu tiến vào.)
Nguyễn Phái  : (Khúm núm) Xin kính chào Quan Bố Chánh quyền Tổng đốc…
Lê Khiết  : (Ra hiệu miễn lễ) Thày đề, nghi thức nghênh đón các vị thượng quan, chu tất cả rồi chứ?
Nguyễn Phái  : Kính bẩm thượng quan, chu tất cả rồi ạ!
Lê Khiết   : (Ngắm nghía) A, bức trướng gấm đại tự thiệt là trang nhã. Bốn chữ “Đại Điểm         Quần Thần” nửa chân nửa lệ như phượng múa rồng bay.
Nguyễn Phái : Bẩm thượng quan, người viết bức trướng này thực có hoa tay. Hạ chức treo cho tăng vẻ tôn nghiêm ngày lễ nhậm chức ạ!
Lệ Sơn     : Bẩm thượng quan, có một nho sĩ xin vào dâng lễ mừng ạ.
Nguyễn Phái : (Cau có) - Lễ mừng phải dâng từ trước. Bảo hắn ta lui bước cho mau!
Lê Khiết   : Sớm muộn có hề chi! Lão cứ mời vào.
Nguyễn Phái  : (Cười nịnh) Dạ, thượng quan, ngài quả là đức cao lượng rộng ạ!
 
Lớp 2
  (Thêm Đỗ Cường).
Đỗ Cường giọng điệu khoáng đạt, khăn áo chỉnh tề nhưng cũ kỹ,)
Đỗ Cường : Kẻ hàn nho xứ nghệ xin kính chào quan Tân Bố Chánh!
(Vái chào)
Lê Khiết     : (Đáp lễ) Xin chào tiên sinh.
Đỗ Cường  : Tôi là kẻ quê mùa ở xóm nghèo bên sông Lam, mạnh dạn đến quý dinh mừng quan Tân Bố Chánh, hiểm nỗi cảnh nhà bần hàn bách chỉ biết mang cái tâm nghiêm túc, cái dung mạo cung kính làm lễ vật chúc mừng. Nếu thượng quan  không ưng, xin dành cho hai chữ “Đai xá”!
Lê Khiết     : Đa tạ tấm thịnh tình của tiên sinh.
Đỗ Cường  : Nhân đây, kẻ hàn nho này muốn hầu hạ thượng quan đôi điều chân thực, chẳng  biết có được không?
Lê Khiết     : Có điều gì cần, xin tiên sinh cứ nói.
Đỗ Cường  : Vậy thì xin quan Bố Chánh cho hạ ngay bức trướng xắc xược này xuống.
Nguyễn Phái  : Này, đây là nơi công đường thâm nghiêm, không phải chỗ cho bọn cuồng nho ngôn luận đâu!
Đỗ Cường : (Cười khẩy) Ta lấy lễ của kẻ sĩ để giữ danh giá cho một vị quan đầu tỉnh. Nay hẹp lượng không dung lời nói thẳng, thì kẻ hàn nho dại dột này đành cáo lui! (Định quay ra)
Lê Khiết    : Xin tiên sinh miễn thứ cho sự thô lậu của kẻ dưới, mà hãy chỉ giáo cho biết. Vì sao phải hạ bức trướng đại tự này?
Đỗ Cường : Bẩm quan Bố Chánh, bức trướng đề chữ “Đại điểm Quần thần” rất đẹp này, xét ra có một ẩn ý rất là xấc xược ạ!
Lê Khiết    : Ẩn ý xấc xược ư?
Đỗ Cường : Bẩm chính vậy. Chữ “Đại điểm” dịch nôm là chấm to. Chấm to nói lái ra là chó Tây. Còn chữ “Quần thần” dịch nôm là bầy tôi – mà “bầy tôi” nói lái ra là “bồi Tây”. Mừng quan Bố Chánh, chức vị đứng đầu một tỉnh, mà dám bảo là “chó Tây, bồi Tây” thì kẻ mừng bức trướng này hiển nhiên là một tên đại nghịch! Chẳng những bức trướng gấm đáng xé làm trăm mảnh, mà kẻ đem mừng bức trướng này cũng cần xé nó ra làm trăm mảnh ạ!
Lê Khiết : Đa tạ cao ý của tiên sinh, Thày đề, hạ bức trướng! (Với Lệ Sơn) - Lấy tấm lụa và trà hảo hạng ra đây!
(Nguyễn Phái hạ bức trướng - Lệ Sơn bưng khay lụa và trà ra).
Lê Khiết : Có chút quà mọn, gọi là để tạ lời chỉ giáo của tiến sinh.
Đỗ Cường: Trót nói lời xúc phạm, quan Bố Chánh không bắt tội, còn thưởng lụa, trà, kẻ hàn nho này rất lấy làm cảm kích. Hiểm nỗi quen sống thanh bần, không ưa dùng nhung lụa, nay chỉ xin lĩnh bình trà để về đối ẩm cùng mấy người tri kỷ nơi thôn dã thôi ạ! (Cầm trà) – Xin đa tạ quan Bố Chánh! (Vái chào rồi đi ra)
Lê Khiết : (Đáp lễ) Kính chào tiên sinh.
Nguyễn Phái: Kính trình quan Bố Chánh, bọn nho sĩ ở đất Nghệ cũng như đấy Quảng, vốn rất nghịch ngược. Các vị cựu thượng quan ở đây thường phải dùng đối sách cứng rắn với bọn chúng đấy ạ!
Lê Khiết : Dùng thuật mềm dẻo, để khiến cái cứng rắn, là sự đối sách hay nhất đó, thày đề à!
Nguyễn Phái  : Hạ chức xin bái lĩnh cao ý của thượng quan.
Lệ Sơn : (Đi vào) Kính trình quan Bố Chánh, Quan Kinh Lược Tiết chế Đại Sứ đang tới ạ.
Lê Khiết : (Vui mừng) A, đại huynh ta đã tới! Thày đề, cử lễ nghênh đón, mau!
(Nguyễn Phái đi ra. Bên ngoài chiêng trống nhã nhạc vang lừng, Lê Khiết chỉnh đốn khăn áo).
 
Lớp 3
 
(Nguyễn Thân – Lê Khiết - Nguyễn Phái - Lệ Sơn – Lính)
(Nguyễn Thân mặc triều phục làm tăng vẻ phì lộn của cơ thể, đôi mắt sắc mà nhỏ, bộ râu được xén chải công phu. Hắn cố ra vẻ oai vệ để che dấu sự hiểm độc bên trong.)
(Nguyễn Thân đi vào, có lính theo hầu.)
Lê Khiết : (Vái chào) Hạ quan rất lấy làm hân hạnh được hầu đón quan Kinh Lược Tiết Chế Đại Sứ!
Nguyễn Thân : (Nhìn quanh vẻ đắc ý) Lê hiền đệ ạ, có được vinh hiển hôm nay, ạnh em ta đã phải vật lộn với bao khốn đốn nguy nan: Nào dẹp loạn Cần Vương nơi Quảng Ngãi, Bình Định, nào trừ giặc Phan Đinh Phùng tại vùng núi Vụ Quang. Nay hiền đệ được Triều đình gia ân cho lĩnh chức Bố Chánh quyền Tổng Đốc, ta lấy làm toại nguyện.
Lê Khiết  : Hiền đệ có được vinh hiển hôm nay cũng là do được đại huynh dắt dìu cất nhắc đó ạ.
Nguyễn Thân : Hôm nay ta có món quà lạ để chúc mừng hiền đệ! (Quay ra) Lính đâu dẫn vào!
(Lính dẫn một người tù vào. Người tù vẻ mặt quắc thước, cổ đeo gông).
Nguyễn Thân : Tên này là Phan Đăng Khởi, khi trước từng làm quản binh cho Phan Đình Phùng. Khi bọn Phùng bịdẹp tan, hắn nhập Duy Tân Hội. Vừa rồi hắn bị bắt quả tang khi đang rèn đúc súng cho loạn quân ở Quảng Ngãi. Hắn đã bị khép án tử hình.
Lê Khiết  : Hồi tiểu đệ lĩnh chức Tán Tương Quân vụ theo đại huynh dẹp giặc Phan Đình Phùng, thì đã thấy tiếng tăm tên Phan Đăng Khởi.
Nguyễn Thân : Hắn là người giúp việc đắc lực cho tên Cao Thắng đó! Hôm nay ta muốn xử tử tên Phan Đăng Khởi tại pháp trường Nghệ An để muốn nêu cao uy thế cho hiền đệ ở nơi đất nghịch này.
Lê Khiết    : Xin đa tạ sự chu tất của đại huynh!
Nguyễn Thân : Ta muốn biết sự bố phòng ở nội ngoại dinh của hiền đệ đã cẩn mật như thế nào?
Lê Khiết : Xin tuân mệnh đại huynh, (Quay ra) Lính, giam tên tù vào ngục. (Với thân) – Xin mời đại huynh.
(Nguyễn Thân, Lệ Khiết, Nguyễn Phái và vài tên lính ra. Một lính dẫn tù đi).
Lệ Sơn   : Này, chú lính, có biết giam tử tù ở đâu không?
Lính 1     : Tù thì giam vào ngục, chớ còn giam vào đâu hở ông nội!
Lệ Sơn   : Thế thì chú mày có bữa đi tù sớm! Phải giam vào ngục tử tù ở gian ngục cuối cùng chứ
Linh 1     : Nhưng mà ở cái gian ngục đó, ai đem tống đầy cỏ khô vào rồi.
Lệ Sơn   : Thế thì chú mày xuống dọn cái đống cỏ đó ra! Mau lên, không ăn phạt bây giờ!
Lính 1    : Vậy con nhờ ông nội canh dùm con tên tử tù, ông nội à…
                             (Hát tuồng) Để tù trốn mất thì cái đầu ông và cái đầu con đều phải rụng để thay vào lập tức hà! (Đi vào)
Lệ Sơn   : (Thận trọng nhìn quanh) – Thưa tiên sinh, nghĩa nữ có mặt ở đây rồi.
Phan Đăng Khởi : Vậy thì xin cho gặp ngay!
Lệ Sơn   : Để tôi dẫn vào, cứ nói chuyện, bên ngoài đã có tôi canh…
(Đi ra)
 
  Lớp 4
  (Phan Anh Thư – Phan Đăng Khởi - Lệ Sơn)
Phan Anh Thư    : (Vẻ đoan trang, thanh tú) vừa thấy Phan Đăng Khởi) – Cha!...
Phan Đăng Khởi : Con ơi! Đây không phải nơi cha con ta trao lời sinh ly tử biệt.
                              Cha nhờ con chuyển một bức tâm thu:
                                        (Lấy trong nẹp áo ra)
- Con ơi! Đêm qua giữa chốn giông xiềng
Cắn tay lấy máu viết nên thư này.
Con tìm Hội chủ trao tay
Huyết thư gọi chút giãi bày lòng son.
Anh Thư      : - Cha ơi! Từ nay  công cuộc giang sơn
Gương cha soi sáng bước đường con đi…
Lệ Sơn        : (Hối hả) Các quan trở lại…
Anh Thư      : (Nức nở) Cha!
Lệ Sơn        : (Quát to) Tên tử tù, xuống nhà giam mau! (Nói nhỏ với Anh Thư) Hãy ngồi đợi ở ngoài hiên.
(Lệ Sơn đưa Phan Đăng Khởi đi. Anh Thư cũng lui ra)
 
Lớp 5
  (Nguyễn Thân – Lê Khiết - Nguyễn Phái – Phan Đăng Khôi - Lệ Sơn)
(Nguyễn Thân, Lê Khiết, Nguyễn Phái đi vào)
Nguyễn Thân   : Hiền đệ thấy đó, đất xứ Nghệ, xứ Quảng đều là đất nghịch vì thế dinh thự các quan đều xây theo lối đồn binh.
Có hào sâu, có chiến luỹ vây quanh…
Còn phải tuần tra ngày đêm cho cẩn mật!
Lê Khiết          : Xin tuân lời dạy bảo của đại huynh! Phù Lãng Sa tới ạ!
Nguyễn Thân   : Quan Công Sứ ngài bao giờ cũng đúng hẹn.
Quả là bậc thần của một cường quốc văn minh.
(Bên ngoài nổi lên hồi kèn chào. Nguyễn Thân, Lê Khiết, Nguyễn Phái chỉnh tề đứng đợi. Một toán lính khố đỏ, rồi Công Sứ Pháp mặc quân phục, mề đay đeo đầy ngực, đeo kiếm đi vào. Tiếng hô chào, tiếng bống súng của đội quân bảo vệ đều tăm tắp. Nguyễn Thân, Lê Khiết, Nguyễn Phái vái chào lại. Nguyễn Phái kéo ghế bành mời tên Công Sứ và Nguyễn Thân ngồi, toán lính lui ra.)
Lê khiết  : (Trịnh trọng) Kính bẩm ngài Công Sứ nước Đại Phú Lãng Sa, kính bẩm quan Kinh Lược Tiết Chế Đại Sứ; Nhờ nước Đại Phú Lãng Sa văn minh hùng cường đến khai hoá, nhờ ân sủng của Đức Hoàng thượng, hạ quan được bổ nhiệm Bố Chính quyền Tổng Đốc tỉnh Nghệ An. Hôm nay được các quý quan về dự Lễ nhậm chức, hạ quan rất lấy làm hân hạnh! (Vái chào)
Công sứ Pháp : (Đứng lên, dơ cốc rượu) Nhân danh Công Sứ nước Đại Pháp tại An-Nam, tôi chúc quan Bố Chánh quyền Tổng Đốc có nhiều sức khoẻ. lập nhiều công lớn, để lập nền an ninh thịnh vượng cho xứ sở của các ngài! (Vỗ tay)
Nguyễn Tuân  : (Cũng đứng dơ cốc rượu) Nhân danh đại sứ Kinh Lược Tiết chế của triều đình, bản chức chúc quan Bố Chánh quyền Tổng Đốc lập nhiều công trạng, dựng nền an cư lạc nghiệp cho dân chúng! (Vỗ tay)
Lê Khiết  : (Dơ cốc rượu) Xin đa tạ lời chào mừng của các vị thượng quan.
(Ba người chạm cốc uống rượu. Bên ngoài pháo nổ ran. Mọi người an toạ)
Công sứ Pháp : Tôi được báo tin: Ngài chế Đại Sứ vừa bắt được tên cầm đầu bọn phiến loạn?
Nguyễn Thân   : Bẩm quan công Sứ, đúng thế. Tên phiến loạn đã bị khép án tử hình. Bản chức có đem tới đây để làm món quà mừng, nhân dịp lễ nhiệm chức của quan Tân Bố Chánh.
Công sứ Pháp   : Xử tử tại đây hôm nay?
Nguyễn Thân    : Bẩm vâng! Để nêu cao thanh thế cho quan Tân Bố Chánh ạ.
Công sứ Pháp   : (Cười to) A ha! Bra – vo! Tốt ! Ở cái đất có nhiều phần tử phiến loạn, thì cần làm thế! (Một lát)
Tôi muốn gặp tên phiến loạn được chứ?
Nguyễn Thân : Bẩm được ngay ạ!
Lê Khiết  : (Bảo Nguyễn Phái) Dẫn tên tử tù đến đây!
(Nguyễn Phái nhận lệnh rồi đi xa)
 
Lớp 6
  (Thêm Phan Đăng Khởi)
Công sứ Pháp     : (Gật gù) Quan Kinh Lược Tiết chế quả là người có nhiều tài giỏi trong phép trị dân. Cả quan Bố Chánh nữa!
Nguyễn Thân       : Bẩm quan Công Sứ, đó cũng là nhờ công dạy bảo của nước Đại Phú Lãng Sa văn minh hùng cường đấy ạ.
Lệ Sơn   : Kính bẩm các quan, tên tử tù đã có mặt ạ.
(Lính dẫn Phan Đăng Khởi vào)
Công Sứ Pháp    : (Nhìn Khởi rồi hất hàm)- Đã biết là sắp chết chưa?
Phan Đăng Khởi: Biết!
Công Sứ Pháp    : Có muốn sống một cách sung sướng không?
Phan Đăng Khơi : Có!
Công Sứ Pháp    : (Cười) Bôồng! Rất tốt! Trả lời thế là khôn ngoan đấy!
Nguyễn Thân       : (Tâng nịnh) Bẩm quan Công Sứ, bản chức đã dùng mọi cực hình để tra khảo mà không lấy được một lời nào của tên phiến loạn. Vậy mà chỉ vài câu hỏi của quan Công Sứ, đã khiến cho tên tử tù phơi bày gan ruột ra ngay. Quý quan quả là một bậc kỳ tài đó ạ!
Công Sứ Pháp    : (Với Khởi) Ông sẽ được ban thưởng bằng một chức quan nếu như ông nói cho biết: các thủ lĩnh của Duy Tân Hội hiện ở đâu, cùng những âm mưu phiến loạn của chúng.
Phan Đăng Khởi : Tôi có biết mưu kế hành động của Duy Tân Hội và biết rõ những người chỉ huy hiện giờ ở đâu.
Nguyễn Thân   : Lính đâu! Tháo gông, lấy rượu mời ông Khởi uống mau!
Phan Đăng Khởi : Ông Nguyễn Thân, hồi ông làm Tiễu phủ sứ, thì Hoàng thượng Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương. Khi ấy trung thần Lê Trung Đình hẹn ông cùng dấy quân chống ngoại tặc ở Quảng Ngãi để đón Hoàng thân Miên Trinh về làm Phụ Chính cáo với người Pháp, để họ đến đánh úp Ngài Lê Trung Đình, đoạn đầu đài, ngài Lê Trung Đình đã sỉ mắng ông là tên đại gian, đại ác, ông còn nhớ Chăng?
Nguyễn Thân
   : (Quát) Tên loạn tặc dám buông lời nhảm nhí! Lính đâu, cắt lưỡi nó mau!
P. Đ. Khởi : Quan Công Sứ đã hứa không ngắt lời tôi mà!
(Tên Công Sứ ra hiệu cứ để Phan Đăng Khôi tiếp tục nói.)
P. Đ.Khởi  : Ông Nguyễn Thân, cái án phản bội ấy ông khéo giữ kín, nên sau đó Hồng Lô Tự Khanh Nguyễn Duy Hiệu lại bị ông đánh lừa: Khi ngài dấy binh đánh Pháp từ Quảng Nam, Quảng Ngãi đến Bình Định, Phú Yên vì tin cậy ông cùng dấy binh. Ông vờ hưởng ứng, rồi mật báo cho người Pháp đến vây bắt đồng đẳng, lại thêm hàng trăm người yêu nước bị rơi đầu. Ngài Nguyễn Duy Hiệu trước khi bị chém, đã sỉ mắng ông là tên nham hiểm mặt người dạ thú, ông còn nhớ chứ?
Nguyễn Thân : (Quát to) Câm ngay! Tên loạn tặc sắp chết còn loạn ngôn.
P. Đ.Khởi   : Nguyễn Thân! Tội ác của người nhiều như gai rừng, sâu đất, đếm sao cho xuể! Ta mới kể một điểm mà nhà ngươi đã run sợ cuống cuồng (Cười to)
Công Sứ Pháp : Ông Khởi ạ, bản chức đang đợi lời khai chân thật của ông để ban thưởng cho ông càng sớm càng hay! Ông có thể viết lời khai vào giấy này?
Lê Khiết  : Lệ đâu, Lấy giấy bút!
Phan Đăng Khởi : Khởi cần giấy bút. Ta có sẵn lời khai rồi, đã ứng khẩu cho tiện!
Công Sứ Pháp     : Rất tôt! Xin mời ông.
Phan Đăng Khởi : (Dõng dạc ngâm thơ)
Một bước ngờ đâu việc chẳng thành
Xích xiềng không nhụt chí tung hoành
Chết đi để máu ghi vào sử
 Sống bị rơi đầu, thế mới vinh!
Công Sứ Pháp   : Quan Kinh Lược và quan Bố Chánh hãy xử dụng quyền hạn của mình đi! Tên tử tù đã chọn con đường của nó rồi đó!
Nguyễn Thân      : Lính đâu! Lôi tên tử tù ra pháp trường xử trảm!
(Toán lính “Dạ” ran, rồi áp giải Phan Đăng Khởi ra)
Phan Đăng Khởi : (Vừa đi ra, vừa ngâm lại câu thơ)…
Chết đi để mau ghi vào sử,
Sống bị rơi đầu thế mới vinh! (Ra khuất)
 
Lớp 7
  (Lê Khiết - Nguyễn Thân – Công Sứ Pháp)- Anh Thư – Lính – Vài hầu gái)
Lê Khíêt  : Kính bẩm chư vị thượng quan, cuộc vui hôm nay không thể vì mấy câu loạn ngôn cuả một tên tử tù mà làm giảm phần long trọng. Hạ quan xin được cử một ca nữ tài danh ra chúc mừng, mong được các thượng quan chiếu cố.
Nguyễn Thân : Hay lắm! Không có rượu sao thành lễ; Không có người tài sắc, sao thành cuộc mừng vui.
Công Sứ Pháp : Tôt! tốt! Cám ơn!
(Nguyễn Phái dẫn Anh Thư ra, nàng cầm theo cây đàn)
Anh Thư   : (Vẻ khép nép) Tiện nữ xin kính chào các quan…
Công Sứ Pháp : (Gật gù) Très jolie ! Chào hoa khôi nước Nam!
Nguyễn Thân   : Thưa quan Công Sứ, đúng là Hằng Nga giáng thế ạ!
(Bên ngoài, tiếng chiêng trống nổi lên. Công Sứ Pháp đưa mắt dò hỏi)
Kính bẩm thượng quan, ngoài pháp trường khởi lễ khai đao đó ạ!
Công Sứ Pháp : Nào, người đẹp, cất tiếng ca đi nào!
Anh Thư   : (Cố bình tĩnh) Tiện nữ xin hầu quý quan khúc ca quen thuộc ở quê hương xứ Quảng…(Đàn hát trong tiếng chiêng trống vang vọng):
Xưa nay thiên địa tuần hoàn
Dẹp rồi lại loạn, loạn tan lại bình…
Hoa thơm, thơm cả cây cảnh
Người hay hay cả nghĩa tình bốn phương
Ai ơi giữ trọn lòng son
Dẫu rằng biển cạn non mòn không phai.
Nước khô rồi nước lại hồi
Còn giang sơn đó, còn nòi giống ta…
(Tiếng chiêng trống vừa dứt, Nguyễn Phái đi vào)
Nguyễn Phái    : Kính bẩm thượng quan…tuân lệnh thượng quan, hạ chức đã xử quyết xong tên tử tù rồi ạ!
Công Sứ Pháp : Tốt! Rất tốt!
Nguyễn Thân   : Thế là dân xứ Nghệ tận mắt thấy số phận của tên phản nghịch, mà lo làm tròn bổn phận con dân…
Nguyễn Phái    : Kính bẩm các thượng quan,
Lên đoạn đầu đài, tên phản tặc còn lớn tiếng bài bác triều đình.
Hạ chức bèn ra lệnh xử quyết, không đợi hết ba hồi chiêng trống ạ.
Công Sứ Pháp : Thày đề làm việc giỏi! Rất giỏi! Rất đáng khen thưởng!
Nguyễn Thân   : Bản chức sẽ tâu lên Hoàng thượng xin người ban chức tước cho thày đề.
Nguyễn Phái  : (Vái tạ) Xin đội ơn các vị thượng quan vạn bội!
(Bỗng Anh Thư lảo đảo muốn ngã ngất)
Lê Khiết   : Kìa, ca nữ làm sao thế?
(Vài người hầu gái đỡ Anh Thư vào khuất)
Nguyễn Phái vào theo)
Công Sứ Pháp : (Cười) Người đẹp bốc hơi men rồi! Say rượu rồi!
Nguyễn Thân   : (Cười theo) Mỹ nhân say rượu hay là say cái lòng ái mộ của quan công sứ đấy ạ!
(Công Sứ Pháp, Nguyễn Thân, Lê Khiết cùng cười rộ)
Nguyễn Phái    : (Hối hả) Kính bẩm các thượng quan…
Lê Khiết      : Có việc gì đó, thày đề?
Nguyễn Phái   : (Cầm quyển sách) - Bẩm, hạ chức sai khám xét trong người ca nữ, thì thấy có vài tang vật của bọn loạn quân…
Nguyễn Thân  : (Sửng sốt) Tang vật những gì?
Nguyễn Phái   : Bẩm tang vật có bút tích của tên Phan Đăng Khởi gửi cho bọn cầm đầu Duy Tân Hội một lá huyết thư.
Lê Khiết   :      Một lá huyết thư?
Nguyễn Phái     : (Đưa lá thư) Bẩm đây ạ, Hành lý của ca nữ còn cuốn sách nhan đề “Việt Nam Vong Quốc Sử” do Phan Bội Châu biên soạn.
Công Sứ Pháp   : Ô! Très danjeureux! Rất nguy hiểm! Ở cái đất này có nhiều cái lạ kỳ! Con gái làm ca sỹ lại là một tên phiến loạn.
Nguyễn Thân    : Thưa quan Công Sứ, theo sách luận Ngữ thì “Duy nữ tử dữ tiểu nhân vi nan dưỡng dữ”, tức là “bọn con gái và bọn tiểu nhân thì khó mà dạy bảo được”. Con nữ tặc đội lốt ca sỹ này, cần trừng trị thẳng tay ạ!
Công Sứ Pháp  : Ngài nói rất hợp với ý tôi. Cần bắt đứa con gái đó khai rõ nơi ẩn nấp của bọn cầm đầu phiến loạn.
Nguyễn Thân  : Rồi ta mang binh đi diệt lũ loạn quân, không để sót một người. Đã nhổ cỏ thì nhổ cho hết rễ! Quan Bố Chánh ạ.
                              Lấy xong khẩu cung, thì giải nữ tặc về kinh thật gấp. Để nộp lên quan Hình Thượng Thư.
Lê Khiết   : Xin tuân lệnh!
Nguyễn Thân  : Thưa quan Công Sứ.
Thế là vừa nhậm chức, quan Bố Chánh đã có công trạng rất to:
                              Chém đầu một tên phản loạn, lại bắt ngay một nữ tặc.
Công Sứ Pháp : (Long trọng) - Vậy chúng ta hãy cùng nâng cốc,
Chúc quan mừng quan Bố Chánh từ nay mau tiến chức thăng quan.
(Công Sứ Pháp - Nguyễn Thân – Lê Khiết cùng chạm cốc và cười to)
 
                                   MÀN HAI
 
Tư thất quan Bố Chánh Lê Khiết,
Phía tường trong cùng, có chiếc cửa sổ hình tròn, nửa dưới có hàng chấn song chữ triện. Sế một bên treo bức tranh lụa vẽ tùng hạc. Gần bức tranh có chiếc đôn gỗ trạm, trên đế chiếc lư nhỏ bằng đồng hun, khói trầm bay thành một vệt mỏng mềm mại. Phía đối diện, là chiếc án thư chân quỳ và hai chiếc ghế. Trên án như có chiếc đế bằng sứ men ngọc trên để đĩa đèn, ngọn đèn leo lét cháy.
Bên ngoài, trời đêm, một đêm mùa xuân yên tĩnh.
 
lớp 1
  (Lê Khiết rồi Lệ Sơn)
(Lê Khiết ngồi tựa án thư, đọc sách một cách chăm chú.
Nhìn nét mặt khi chau mày bậm môi, khi thở dài, khi đập tay xuống án thư, chỉ thấy Lê Khiết đang trải qua một cơn xao động về tâm tư.
Bên ngoài, trống cầm canh thong thả điểm năm tiếng.)
Lê Khiết   : (Ngừng đọc sách)- Trống đã điểm canh năm rồi!
Vậy mà sắp qua một đêm dài thao thức
Đọc gần xong cuốn “Việt Nam Vong Quốc Sử” của Phan Bội Châu.
Hơi văn khí lâm ly thống thiết như gió thảm mưa sầu
Khi giận dữ như sóng gào bão thét,
Khi thúc dục như ầm vang trống trận,
Một cuốn hùng thư thức tỉnh mọi tâm tư,
Thảo nào Phan Đăng Khởi khi sắp phải dơi đầu
Còn lấy máu đề thơ, còn cất cao lời nghĩa khí!
(Tiếng nói của Phan Đăng Khởi vang vọng:
“ …Nguyễn Thân ! Ông đã nhận lời làm theo, nhưng lại ngầm đi tố cáo với người Pháp, để họ đến đánh úp ngài Lê Trung Đình, khiến hàng trăm người yêu nứơc bị sát hại. Trước khi lên đoạn đầu đài, ngài Lê Trung Đình đã sỉ mắng ông là tên đại gian ác, ông còn nhớ chăng?”
“Ông Nguyễn Thân! Ngài Nguyễn Duy Hiệu có hẹn ông cùng dấy binh. Ông vờ hưởng ứng, rồi mật báo cho người Pháp đến vây bắt đồng đẳng, thế là lại thêm  hàng trăm người yêu nước bị rơi đầu. Ngài Nguyễn Duy Hiệu trước khi bị chém, đã sỉ mắng ông là tên nham hiểm mặt người dạ thú, ông còn nhớ chứ?”…
Lê Khiết     :   - Đại gian, đại ác, mặt người dạ thú
                       Suốt đêm trường cứ luẩn quẩn trong đầu.
(Một lát) Từ trước tới giờ ta chỉ biết vâng theo Đại huynh ta vẫn tự coi mình là trung quân ái quốc,
Triều đình sai dẹp giặc, thì bề tôi dẹp giặc.
Nhưng giặc là ai? Ta có tự vấn gì đâu?
(Một lát) ôi! Phan Đăng Khởi khi sắp rơi đầu
Mới soi tỏ cho ta điều đó…
“Nguyễn Thân…đại gian đại ác, mặt người dạ thú”
Ta theo Nguyễn Thân thì khác nào dạ thú mặt người?
(Tiếng ca của Anh Thư lại vang vọng:
“Nước khô rồi nước lại hồi
  Còn giang sơn đó, còn nòi giống ta”
Lê Khiết     : - Cớ sao giọng hát lời ca
Thâu đêm quanh quẩn bên ta thế này?
(Bên ngoài trống điểm năm tiếng)
 Trống đã điểm canh năm rồi đó
 Còn mấy trang cuốn sử “Quốc vong”
(Lại đọc sách, bỗng hốt hoảng)
 Trời ơi! Có thật không đây?
 Chữ ghi đậm nét lung lay trước đèn
 Rành rành giấy trắng mực đen
Nguyễn Thân, Lê Khiết họ tên một giòng
 Lời văn khinh rẻ lạ lùng!
Trời cao, đất thấp, thấu cùng cho ta
 Ôi! Cớ sao đầu váng mắt hoa
Ngọn đèn khi tỏ, khi mờ vờn quanh
 Dưới chân chao đảo chòng chành
Thuyền nan xô phải đá ghềnh, cuốn xa…
(Thét to): Có ai không đó, cứu ta!
 Có ai không đó, cứu ta!
(Lảo đảo, ngất đi)
Lệ Sơn      : (Chạy vội tới, đỡ Lệ Khiết) - Thượng quan! Thượng quan lại tỉnh! Thượng quan lại tỉnh! (Đỡ Lê Khiết ngồi vào ghế)
Lê Khiết     : (Mở mắt bàng hoàng) Ta làm sao thế này? Đây là đâu?
Lệ Sơn      : Bẩm đây là tư thất của thượng quan.
Lê Khiết    : (Định thần nhìn quanh) Ừ, phaỉ rồi… tư thất! Bây giờ là bao giờ?
Lệ Sơn      : Bẩm trời gần sáng rồi ạ!
(Tiếng trống tan canh đổ hồi)
Lê Khiết     : Ừ , rõ ràng là trống điểm tan canh…trời sắp sáng…
Lệ Sơn       : (Bưng trà) - Mời quan dùng trà…
Vậy là đêm qua thượng quan thức suốt
Chong đèn đọc sách, hết đứng lại ngồi.
Khi sẳp tan canh, hạ chức đun nước hiên ngoài
Thấy tiếng quan thét gọi, là vội vàng chạy đến…
Hạ chức theo hầu quan đã nhiều năm nhiều chốn có bao giờ thấy quan hốt hoảng thế này đâu?
Lê Khiết    : - Lão bộc ơi! Có biết vì sao
                         Thì hãy đọc câu này ở “Vong Quốc Sử” (Đưa cuốn sách)
Lệ Sơn    : Xin vâng lệnh thượng quan (Đọc) Nguyễn Thân là tên đại gian đại ác, tay sai đắc lực của giặc Pháp, còn Lê Khiết là chó dữ của Nguyễn Thân!
Lê Khiết    : (Tê tái) – “…Là chó dữ của Nguyễn Thân…”
Lệ Sơn      : Kính bẩm thượng quan, đó là ngôn luận của quân phản nghịch. Quan chấp nê làm gì vài giòng trong một cuốn loạn thư!
Lê Khiết    : (Một lát) Lão bộc, trước khi ra công đương xét xử. Ta muốn hỏi thêm người ca nữ đôi lời…
Lệ Sơn      : Để lão cho đòi tên nghịch nữ tói ngay! (Đi ra)
Lê Khiết     : (Tê tái) – “…Là chó dữ của Nguyễn Thân…”
Cuốn sách này hẳn đã lan truyền
                         Lê Khiết, Nguyễn Thân trở thành ô dânh muôn thủơ!
 
Lớp 2
  (Thêm Phan Anh Thư rồi Nguyễn Phái)
Anh Thư   : (Vái chào) Kẻ tù tội xin kính chào thượng quan…
Lê Khiết    : Xin mời ngồi. (Một lát) Phan Anh Thư,
Ta biết nàng không phải hạnh người tham sinh uý tử.
Hiềm nỗi nữ nhi không cam phân chữ tòng.
Tội của nàng cchứng cớ đã rành rành
Hãy khai cho thật, ta mở lượng khoan dung giảm tội!
Anh Thư  : Kính thưa quan Bố Chánh,
Đã biết kẻ tội tù này không tham sinh uý tử.
Thì sá kể gì một chút lượng khoan dung
Quan bảo kẻ nữ nhi này không cam phận chữ tòng.
Nhưng thực ra chữ tòng bấy nay đã trọn vẹn.
Bởi rằng: Phụ thân hết lòng phục quốc, thì tiện nữ một tòng phục quốc.
Việc theo chồng con, thì tiện nữ chưa xuất giá, biết lấy chi tòng?
Nên chỉ còn biết một niềm tòng nhất chi chung.
Lê Khiết  : Nghe khẩu khí, rõ con người theo nghề nghiên bút.
                        Sao không theo đạo thánh hiền lại theo đám loạn quân?
Anh Thư   : Thưa quan Bố Chánh, sao lại gọi Duy Tân Hội là đám loạn quân? Sách lễ ký có câu: “Sự sáng suốt của trời là sự sáng suốt của dân. Trên trời, dưới dân vốn thông đạt với nhau. Cho nên đạo làm vua là phải kính trọng ý muốn của dân”. Theo đó thì rõ ràng ý dân ta ngày nay là muốn trừ giặc ngoại xâm để giương cao cờ Độc Lập. Thế mà Triều đình đem giang sơn để dâng cho giặc, khiến muôn dân nhục nhã lầm than, thì rõ ràng là vua không kính trọng ý dân, như vậy là trái với đạo trời. Nay Phan Bội Châu tiên sinh là một bậc đạo cao đức cả, ngài thể theo ý dân, tức là thể theo đạo trờimà lập ra Duy Tân Hội; để quyết trừ ngoại tặc dành lại giang sơn, làm vẻ vang cho nòi giống, đem lại hạnh phúc đến muôn nhà, sao bảo đó là đám quân làm loạn?
Lê Khiết   : Phản Triều đình, chống lại Hoàng thượng mà không gọi là loạn quân, thì gọi là trung quân sao?
Anh Thư   : Thưa quan Bố Chánh, tiện nữ nghĩ rằng: người thức giả phải biết chọn Vua mà thờ. Nay vua nhà Nguyễn chỉ biết lo gây dựng ngai vàng, lấy vinh thân phì gia làm đích, mở rộng cửa rước ngoại nhân phương Tâu để chúng kéo vào dày xéo đất tổ, đày đoạ muôn dân. Vua nhơ nhuốc thế mà ta cứ một mực theo đạo trung quân, thì có khác gì nhắm mắt theo lửa để thiêu đốt giang sơn nòi giống? Trung quân như thế là đắc tội với nước , chỉ để tiếng mai mỉa muôn đời trong chúng dân mà thôi!
Lê Khiết     : (Một lát) Nàng bảo phụ thân một lòng phục quốc, nên một mực tòng cha. Vậy Duy Tân Hội hẳn do cho nàng là chân chủ chốt?
Anh Thư     : Đã hỏi đến thì xin nói thật: Cha tiện nữ chính là người mà hôm qua bị đưa ra pháp trường xử chém!
Lê Khiết      : (Rụng rời) Trời! Tử tù Phan Đăng Khởi chính là thân phụ của nàng sao? (Xúc động) Nàng là con…người bị chém là cha! Vậy mà…
Khi pháp trường trống thúc chiêng đưa
Xé gan đứt ruột vẫn ca ngọt ngào
Vẫn đàn dìu dặt thấp cao
Vẫn lời kêu gọi vận vào núi sông
Nữ nhi khí phách anh hùng
Chuyện đâu có chuyện lạ lùng thế sao?
Anh Thư   :Thưa quan Bố Chánh,
Nước nhà gặp bước lao đao
Nữ nhi ai chẳng muốn vào việc quân
Gương xưa Trưng, Triệu vẫn gần
Tây Sơn lừng lẫy tướng Xuân họ Bùi.
Lê Khíêt  : (Vẻ trân trọng) – Nàng à,
Bởi thấy nàng thanh cao chí khí
Đứng vào hàng nữ kiệt thi thư
Ta muốn nàng thoát cảnh tội tù
Gọi có chút tỏ lòng trân trọng.
Anh Thư  : Đa tạ lòng trọng nghĩa cuả quan Bố Chánh
Muốn  cứu cho thoát khỏi gông xiềng
Nhưng tiện nữ trộm nghĩ rằng
Khí bắt tù, có lệnh các thượng quan
Nay tha bổng, e luỵ người mở lượng.
Lê Khiết  : (Xúc động) Quả là tư chất người làm địa nghĩa
giữa nguy nan vẫn trọn vẹn đức nhân
Nàng ạ, ta tha nàng dù có luỵ vào thân
Cũng là dịp sửa vết ô danh trong “ Vong Quốc Sử”
Anh Thư   : Quan Bố Chánh muốn hướng vào đại nghĩa
Thì tấm thân trở thành báu vật của muôn dân.
Có khó chi điều chuộc lại thanh danh
Hẳn quan đã biết điều này trong sách cũ!
“Lỗi của người quân tử như nhật thực nguyệt thực, mọi người đều trông thấy: nhưng khi đã sửa chữa, thì mọi người đều quý trọng trông theo!
Lê Khiết  : Đúng vậy đó! “ Cập kỳ canh dã, nhân giai ngu vũng chi”
Ôi bấy lâu kinh sử thuộc lầu, mà long ta u tối,
Tâm trí hôm nay mới thấy ánh phong quang,
Còn biết lấy chi để tạ ơn nàng.
Việc tẩu thoát, xin đợi lời mách bảo!
Anh Thư  : Tiện nữ mạnh dạn trình đôi điều thô thiển,
Nay thượng Thư Bộ hình đang đợi nộp tù nhân,
Xin quan cứ xử án, rồi giải tiện nữ về kinh.
Một mặt báo gấp để Nghĩa quân đón đường đánh tháo,
Lê Khiết   : (Mừng rỡ) - Diệu kế!
Hành đông như thế là đôi bề chu đáo.
Lập án, giải đi, rồi đánh tháo giữa đường…
(Trống chầu điểm một hồi dõng dạc)
Lê Khíêt    : Tiếng trống chầu, sắp mở đầu phiên xét xử.
                           Xin mời nàng lui tạm nhà giam.
                           (Quay ra gọi) – Lão bộc!
                                                     (Lệ Sơn “dạ” một tiếng, rồi nhanh nhẹ đi vào)
Lê Khiết     : Hãy đưa tù nhân vào nguyên chỗ gông cùm.
                           Đợi lính hầu dẫn lên công đường để ta xét xử
                                                     (Lệ Sơn cúi đầu nhận lệnh, rồi dẫn Anh Thư đi ra)
Lê Khiết      : (Vẻ sáng khoái) Hành động thế là đôi bề chu đáo
                           Lập án giải đi, rồi đánh tháo giữa đường…
                                                    (Lê Khiết vuốt lại khăn áo, chuẩn bị lên công đường).
Nguyễn Phái    : (Khép nép) Kính bẩm quan Bố Chánh…
Lê Khiết            : A, thày đề! Nơi xử án đã xếp đặt xong cả rồi chứ?
Nguyễn Phái    : (Lễ phép) Kính bẩm thượng quan,
Hạ chức đã cắt đặt quân cơ canh gác
Nơi công đường đủ cờ quạt uy nghi rồi ạ.
Lê Khiết        : (Vui vẻ) Thày đề quả là người giúp việc tinh thông mẫn cán.
Nguyễn Phái    : (Khúm núm) Hạ chức đa tạ lời ban khen của thượng quan…
(Lê Khiết đi lên công đường. Lê Sơn cầm cháp theo sau.
Nguyễn Phái nhìn Lê Khiết, thấy đã đi xa, liền nhanh nhẹn đến gần án thư, dò xét, quan sát. hắn cầm sách nhẩm đọc)
Nguyễn Phái   : A, đêm qua quan Bố Chánh đọc “Vong Quốc Sử..”
Mà sao Lệ Sơn vừa dẫn nữ tù nhân từ tư thất đến nhà giam?
(Cười tinh quái) – Hay là cái nhan sắc khuynh thành, cái tiếng đàn ca êm ngọt đã làm mê mẩn tâm can?
Không có lẽ!
Ta còn nhớ lời căn dặn của quan Kinh Lược Tiết Chế,
Quan Bố Chánh xưa nay là một bậc mô pham chí quan.
(Một lát)…
Nhưng mô phạm chi quan gì mà trước khi xét xử,
Lại gặp riêng cô ả tù nhân?
Nơi gặp gỡ lại là tư thất!
(Gật gù) À, gặp gỡ đêm khuya, nên ngọn đèn sáng nay chưa tắt
Đừng hòng lọt khỏi mắt ta,
Cái kim trong bọc phải lòi ra có ngày.
  ....
  


Thư ngỏ gửi quý khách hàng
Các tác phẩm khác
01/08/2013 11:34
ĐẢNG VIÊN DỰ BỊ
01/08/2013 10:26
ĐIỂM HẸN CỦA LỊCH SỬ
01/08/2013 10:10
NGUYỄN ÁI QUỐC TRONG BỆNH VIỆN HONG KONG
31/07/2013 02:07
NGƯỜI KHAI SÁNG ĐẤT THĂNG LONG

Lượt truy cập : 37.646

Trong tháng : 154

Trong tuần : 14

Truy cập trong ngày : 14

Đang online : 2

 
 
© 2013 HKMedia
Công ty Cổ phần Công nghệ
tai camera360tải iwinGame candy crush Truyền thông Đa phương tiện HK (HK Media)
VPGD: Số 9, ngõ 75 phố vĩnh phúc, phường Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: 043.247.4279 | Fax: 043.247.4288
Website: www.chokich.vn | www.hkmedia.vn/chokich
Email: info@hkmedia.vn
 

Designed by Web123.vn™